Ali aslan arkadasımızı yakindan taniyan mücadele arkadası
mehmet yucel'in onun sağlığında yazdığı onon devrimci kişiliği ve
macadale yaşamının bir kesitini aktardığı yazıdır.

Hasan balcı

anılarını yasatacağız ali aslan yoldasimiz fotoğrafi sayfamizin girisinde bulunmaktadır.

http://groups.yahoo.com/group/Turkiyekomunistpartisibirlik/

Sivas'ta devrimci faaliyet üzerine notlar...
- Devrimci genc ve aydinlarla genc iscilerin bulusmasinin kisa oykusu.
Sene 1970, ODTU Petrol Muhendisligi son siniftayim. O yaz Batman'da
staj yapmaktayim.
Huseyin Inan ve 10 arkadasi Filistin donusu yakalanmislar ve
Diyarbakir cezaevinde yatmaktalar. Birlikte staj yaptigim iki
arkadasimla birlikte hemen her hafta sonu Diyarbakira gidip
cezaevindeki arkadaslarimizi ziyaret etmekteyiz.
Burada 'gorus' ve 'ziyaret' ayrimi yapayim da durum biraz anlasilsin.
Bu bilinen cezaevi gorusu seklinde olmuyordu. Bizimkisi gercek
anlamda bir ziyaret olarak geciyordu. Soyle ki, bu arkadaslar topluca
bir kogusta kaliyorlardi, gelen ziyaretcileri iceri aliniyor, kogusa
cikariliyor ve kogusta saatlerce beraber olunuyordu. Birlikte yemek
yeniyor, cay-sigara iciliyor ve tabii ki bol bol sohbet ediliyordu.
Cumartesi sabah trenle Diyarbakira geliyor cezaevine giriyoruz,
aksam uzeri cikiyor geceyi bir otelde geciriyoruz, ertesi gun - pazar
gunu - yine cezaevi ziyareti, aksam Batmana donus.
Bir aksam 'gitmeyin, burda yatin' dediler. 'iyi, olur dedik'. zaten
geceyi en ucuzundan kotu bir otelde geciriyoruz. niye olmasin? sonra
aralarinda tartistilar, 'muhbir gardiyanlarin iyi gardiyanlari ihbar
edebilecegi, sorun cikabilecegi' ihtimali agir basti ve biz yine
otelimize donduk.
Batmanda bulundugumuz 8 hafta suresince herhalde 5-6 hafta sonunu
boyle gecirdik.
Artik staj bitmek uzere ve ben Sivas'a donecegim, Huseyin Inan bir
arkadasinin - sanirim uzaktan akrabasi da oluyordu - Sivas Sanat
Okuluna ogretmen olarak tayin edildigini, devrimci bir arkadas
oldugunu, selamini iletmemi ve tanismamizi soyledi.
Geldim, aradim, buldum ve tanistik. Gunes'le* de tanistirdim.
Zeki hoca heyecanli ve devrimci bir ogretmendi. Daha sonraki
gelişmelerde önemli rolü oldu.
Yine o sonbahar gunleri. Sehrimizdeki ilerici/devrimci kisilerin
pesindeyiz. Tanismak, bulusmak ve toparlamak niyetindeyiz. Ticaret
Lisesinde ilerici bir ogretmenden sozediliyor, ariyor, buluyoruz.
Bize demiryolu iscisi ve geceleri ticaret lisesinde okuyan bir grup
ogrencisinden sozediyor, tanistirmak istiyor.
Ali Aslan ve arkadaslari ile tanismamiz** boyle oluyor.
Ben ankaraya ODTU'ye donuyorum.
Zeki hoca, Güneş, Ali Aslan ve bir grup isci arkadasi Sivas'ta 4
Eylul Kultur Dernegini kuruyorlar.
4 Eylul Kultur Dernegi oncesi
Gecen yazimda 4 Eylul Kultur Derneginin kurulus surecini anlatmistim.
Sivas'ta 12 mart sonrasi tum devrimci gruplar bu dernekten zuhur
etmekle birlikte tarih elbette 4 eylulle baslamis degildir.
Daha once ilerici, emekten yana faaliyet anlaminda ne vardi denirse,
TiP ve TOS'ten sozetmek gerekir.
60'li yillarda emekci ogretmen hareketi olarak TOS'un onemi bilinir.
Ulke sathina yayilmis orgutlulugu ve emekcilerden yana tutumuyla TOS
devrimci genclerin, sola yonelmis isci ve emekcilerin de ugrak ve sol
dusuncelerle karsilasma yeri idi.
TOS Sivas'ta da uc asagi bes yukari bu islevini gormustur.
TiP'e gelince... 60 yillarda TiP Sivas'ta da orgutluydu ancak fazla
bir etkinligi oldugu soylenemez.
O yillarin TiP'inden aklimda kalan il baskani Ali emmi ile kapisi cok
nadiren acilan il lokalidir.
Ali emmi isci emeklisi idi. secim donemleri disinda il lokalini ara
sira actigi olurdu. Sivas'ta bulundugum zamanlar ( Universite
tatillerinde ) acik buldugumda ugrar sohbet ederdik.
Ali emminin oglu 'kizilbasoglu Veli' Sivas'in en namli
kabadayilarindan 'kizilbasoglu Yadigar'in yetistirmesi yigit bir
kabadayi idi.
Aybar ve Boran'in da katildigi bir TiP mitingi sirasinda imamhatipli
gencler getirilmis bagirip-cagirmakta imisler. Veli ve adamlarinin
geldigini gorunce hemen toz olmuslar ( gecen gun Ali'den dinledim ).
il lokalinin camlarina bir defasinda kirmizi boya serpildigini
hatirliyorum, saldirilarin Ali emmiye yonelmemesinde Veli'nin babasi
olmasininin rolu oldumu bilemem.
***
Sivas ili topraklarinda TiP'in varligini hissettirdigi tek yore
Yildizeli ilcesi idi, denilebilir.
Burada Yuksel, Alihan ve Erol adinda genc ve yigit devrimciler vardi.
O yillarda bu arkadaslarla henuz tanismiyorduk. Alihan ilcede
allahasiz komunist diye bilinirmis, olduruldu. Oldurulme oykusunu
Yuksel'den dinledim ama pek birsey hatirlamiyorum. Unutulmus olmasi
uzucudur.
12 mart doneminde Yuksel bizlerle birlikte hareket etti.
TiP cevresinden renkli bir kisi daha vardi, Gemereğin Karaozu
kasabasindan Guher abla. hakkinda pek cok dedikodu yapilirdi. O
yillarda tasrada bir kadinin devrimci harekete katilmasi her tur
dedikoduya hazir olmayi ve goguslemeyi gerektirirdi.
***
Son olarak, 12 mart oncesi istanbul ve Ankara da okuyan ve devrimci
harekete katilan Sivasli devrimcilerden soz edeyim.
Bunlardan ikisi, Huseyin Aslantas fasistlerce, Sener Erdal ise 5
martta ODTU baskininda jandarma kursunu ile olduruldu. Huseyin
Aslantas'in olum haberini anne-babasina iletme gorevi bana dusmustu.
koyune gittim ve ilettim. dunyadan, memlekette olup-bitenlerden
habersiz anne babaya aci haberi iletmek o gune dek karsilastigim en
zor gorevlerden biri olmustu.
Sener Erdal'i da iyi tanirdim. Denizler 4 amerikali eri
kacirdiklarinda jandarmalar ODTU yurtlarini kusatti ve bizi kursun
yagmuruna tuttu. Sener orada vurularak olduruldu.
O donem Universitelerde devrimci kavgaya katilmis olupta bugun hala
mucadeleye devam edenler ise maalesef pek fazla degil. Burada adi
aklima gelenler, Aydin Cubukcu ile M Yucel'dir.
Bagimsizlik haftasi
Sivastaki Devrimci Faaliyet soz konusu oldugunda 12 mart oncesine
ait deginmeden gecemeyecegimiz bir hadise daha var, Bagimsizlik
Haftasi.
70'e gelindiginde MDD hareketi bolunmus, Dogu Perincek'in basini
cektigi grup ayrilmis, M bellinin basini cektigi Al aydinlik
cevresinde ise cesitli egilimler sekillenmeye baslamisti.
Bu egilimler Dev-Genc icinde de temsil edilmekteydi. Daha sonra THKPC
ve THKO’yu olusturan ana akimlar yaninda daha kucuk gruplarda ortaya
cikmisti.
iste bunlardan birisi de o zaman ’Aktancilar’ diye adlandirilan ve
sonradan TiKB’yi olusturan gruptu.
Aydin Cubukcu da bu grubun ileri gelenlerindendi.
Bu cevreden 10-15 kisilik bir grup baslarinda Dev-Genc merkez
yonetiminden bir kisi ile birlikte '70 subatinda 'Bagimsizlik
Haftasi' diye adlandirdiklari bir dizi etkinlik gerceklestirmek
amaciyla Sivasa geliyorlar. Aydinin evine yerlesiyorlar.
Aydinin ailesi Sivasin esrafindan olup CHP’lidirler. 50’li 60’li
yillarda amcalari CHP milletvekili ve Senatoru olarak Mecliste
bulunmuslardir.
Sinirli da olsa bir cesit dokunulmazliklari vardi.
Bende subat tatili vesilesiyle Sivas’a donmustum. Bir grup Dev-
Genc’linin sehrimizde oldugunu duydum. Hemen temas kurdum. Ne yapmak
istediklerini ogrendim ve tabii ki calismalara katildim.
Grubun icinde sadece iki kisi Sivasliydi, yerli halkla baglari yok
duzeyindeydi, benimle birlikte yerli unsurlar olarak akraba ve
arkadas cevremden 3-5 kisi eylemlere katildilar.
Ilk eylem olarak bir aksam TOS’te bir konferans duzenlenmisti.
Katilim iyiydi. Disarda bir grup toplandi ve aleyhte sloganlar
attilar ama olay buyumedi.
Ertesi gun sabah erkenden bildiri dagitilacakti. O zamanlar D
Demiryollarina ait fabrika ve isyerlerinde 4-5 bin isci
calismaktaydi. Sabah 7’de isbasi yapmaktaydilar.
Sabah erkenden gruplar halinde giris kapilarini tuttuk, bildiri
dagitmaya basladik. Isciler bildirinin mahiyetini soruyor, kimileri
bismillah cekip aliyor yoluna devam ediyordu.
Artik isin sonuna gelmistik ki, AP’si,Sendika ve Polis baglantili bir
grubun kiskirtmasi ile saldiriya ugradik. Bir hayli dayak yedik. Bazi
arkadaslarimiz yakindaki Polis karakoluna siginarak kurtuldular.
Gunun devamini, o gun icerde neler yasandigini daha sonra Ali ve
diger isci arkadaslardan dinledim.
Sonuc olumluydu, o gun icerde aksama kadar saldiri olayi tartisilmis.
Bizi savunan ilerici isciler ellerindeki bildiriyi okuyarak,
yazilanlarin gercek oldugunu dile getirmisler, saldiriyi kinamislar.
Ulke genelindeki politik ortamin da etkisi ile bildiri eylemi
iscilerin politize olmasini hizlandirmistir.
12 marta gelirken
Eylul 70’de Sivas’ta durum ozetle soyleydi: ortada henuz orgutlu bir
faaliyet yoktu, ancak daha sonraki donemde onemli rol oynayacak
kisiler bulusmustuk.
Universiteler acilmak uzereydi, ben Ankara’ya hareket ettim.
Bir sure sonra 4 Eylul Kultur Derneginin ( siz onu yerel Dev-Genc
diye anlayin ) kuruldugunu ogrendim.
Subat tatilinde dondugumde gelismeler sasirticiydi. Dernek
kitlesellesmisti. Lise ve dengi okullarda Gunes’in liderliginde genis
bir devrimci sempatizan cevre olusmustu. Dernegin kurucu ve
yoneticileri olan Ali ve arkadaslarinin calismakta olduklari DDY’na
ait isyerlerinde ise genis bir isci kesimiyle iyi iliskiler
kurulmustu.
Dernegin kucuk bir lokali de vardi ve ’dogal’ olarak saldirlarin
hedefi haline gelmisti. Gunes evden kovulmus, bazen yalniz bazen
birkac arkadasiyla birlikte, bu lokalde yatip-kalkmaktaydi. Fasist
gencler geceleri kapiyi zorluyorlar. Camdan iceri bir molotof
kokteyli atsalar ve kapiyi tutsalar yapilacak birsey yok. Boyle
kurbanlik koyun gibi lokali beklemenin dogru olmadigi acikti. Gunesi
ve aradaslari uyardigimi ve bu duruma son verdigimizi hatirliyorum.
Dernegin Il’e bagli ilcelerden genclerle de yaygin iliskileri vardi.
Il merkezindeki lise ve dengi okullarda okuyan gencler tatillerde
koyune-kasabasina donuyor, yakinlarini etkiliyorlardi.
Bu gencler ilcelerde orgutlenmek icin Dernekten talepte
bulunmaktaydilar.
Boyle bir davet uzerine kararlastirdik, Gunes’le Divrigiye gidecegiz,
yolda Gunes Ankaradan getirdigim Sosyalist Gazetesi cevresine ait
pullari elektrik direklerine yapistirmaya basladi. Issizligi-
pahalilig i, Demirel hukumetini ve ABD emperyalizmini yeren sloganlar.
Bu is icin cikmamistik, tedbirli degildik, tam uyaracaktim ki,
yanimizda duran bir arabadan cikan sivil kisiler emniyete davet
ettiler. Sivil polisler sandik ve yapistirilan pullarda da yasak bir
sey olmadigini bildigimiz icin davete icabet ettik. Sonradan ogrendik
ki bu kisiler polis degilmis, sendikacilarmis. Turk-Is’e bagli bir
sendikanin sube yoneticileri. Sari sendika- polis isbirliginin guzel!
bir ornegi.
Geceyi ayri ayri karakollarda sabahladik. Ertesi gun mahkeme Gunes’i
tutukladi. Sendikacilar hakkinda ifade vermisler. bir ay kadar yatti-
cikti. Divrigiye gidemedik.
Bir ay kadar sonra, 12 mart sonrasi aranmaktaydim ve Divrigiye
gittim. Genclerle bulustuk. Bayagi bir potansiyel vardi ve okulda,
okul cikisinda fasistlerin saldirilarina ugruyorlardi. Savunma
tedbirleri uzerine konustuk, tartistik, kararlar aldik ama dernek
kurmadik.
12 marta yaklasirken Sivas’ta gencler ve genc isciler arasinda genis
iliskileri olan bir orgut yaratilmisti, Dernegin ileri unsurlari
cevresinde sevilen, yigit, zamanin gosterdigi gibi bircogu davaya
kararlica bagli, ancak, bilinc ve tecrube bakimindan oldukca
yetersizdiler. Yapilabilen, Gerici hukumete, ABD emperylizmine karsi
genel bir ajitasyon ve sivil fasistlerle kavga idi.
12 mart fasizmi Sivas’li devrimcileri henuz cocukluk doneminde
yakaladi. Ali de iclerinde olmak uzere dernek yoneticileri
tutuklandilar. Benim hakkimda da giyabi tevkif karari vardi ama ben
Ankara’da Dev-Genc davasinda tutuklu oldugum icin Sivas cezaevinde
beraber olmadik.
Asagi yukari bir yil kadar yattiktan sonra tumumuz 72 yili
ortalarinda saliverildik.
Kimimiz isinden, kimimiz okulundan kovulmus olarak.
12 martta kisa bir donem
Cekirdegini asagi-yukari 10 kisinin olusturdugu, isci, ogrenci
genclik ve daha cok alevi koylulukle iliskileri olan bir devrimci
cevre…
Aramizda ideolojik birlik yoktu. Zeki hoca THKO’ya yakin goruslere
sahipti, ben Dr’cuydum. Diger arkadaslar henuz ideolojik olarak
sekillenmis sayilmazlardi. Aramizdaki iliskiler yoldasca guvene
dayanmaktaydi. Komun yasamina yakin bir ortam icinde yasiyorduk.
Bulundugumuz her ortamda, 12 mart fasizmine, ABD emperyalizmine karsi
propaganda yapiyor, daha guzel bir dunya ozlemlerimizi dile
getiriyorduk. Zaman zaman dugun vb. vesilelerle koylere gidiyor,
benzer konusmalar yapiyorduk.
Orgut degildik, aramizda bir hiyerarsi yoktu. Kuskusuz, Ne yapmali?
Nasil yapmali? uzerine kafa yoruyorduk. bu vesile ile bir ara CHP’de
calismak soz konusu oldu, tartistik ama benimsemedik. Bagimsiz
kalmayi yegledik. Geriye donup baktigimda bunun cok isabetli bir
karar oldugunu dusunuyorum. Bizim disimizda gidenler oldu ve orada
eridiler.
Devrimci bir cevre olarak bagimsiz hareket etmemiz, dik durusumuz ve
davaya bagliligimizi surduruyor olmamiz cevremizdeki ilerici isci ve
ogrenci gencleri olumlu etkiliyordu.
Bu donem uzun surmedi. Ali ve arkadaslari Kayseride ise basladi, Zeki
hoca ekonomik sikintilar nedeniyle yurt disina cikti, ben Ankaraya
okula dondum.
Bir sure sonra Istanbuldaki arkadaslar bana ulastilar. O Yaz Gunes
istanbula cekildi. Cekirdek kadrodan pek az kisi kaldi Sivas’ta.
Yine de Ilke ve Kitle cikmaya basladiginda hazir bir okuyucu kitlesi
buldu. Isci arkadaslarimizdan birisi de TSIP kuruculari arasinda yer
aldi. Bu surecte aktif siyasetle ugrasan hemen tum iliskilerimizi
TSIP’ e tasidik.
12 mart sonrasi donemde TSIP, TKP(B) ve SGB hareketinin hem kitlesel
olarak hem de militan bir guc olarak Sivas’ta hep onemli bir yeri
olmustur.
Bizim disimizda bir de Dev-Yol onemli guc topladi. Denizlerin, Mahir
ve Ibo'larin fasizme karsi kahramanca direndikleri ve olumu gulerek
gogusledikleri bir donemin ardindan Onlar adina siyaset yapanlarin
guc toplamasi sasirtici olamaz. Ancak, hareketimizin etkinligi
nedeniyle TIP, TKP gibi akimlar Sivasta kayda deger bir guc
bulamadilar.
Ali Aslanin Yasami ve Mucadelesi
Ali Aslan iste anlatmaya calistigim bu ortamin urunudur. Genc yasta
Sivas’ta yerel Dev-Genc’in ( 4 eylul Kultur Dernegi ) kuruculari
arasinda yer almis, tutuklanmis, isten atilmis, genc yasta
olgunlasmis, cezaevinden ciktiktan sonra da hicbir tereddut
gostermeden mucadeleye devam etmistir.
Ali yoldas ’75 yilinda askerlik donusu Ankara'da DDY’na bagli
Elektrik Isleri Mudurlugunde ise baslamistir. '81 yilindaki TKP(B)
tevkifatina kadar alti seneye yakin bu isyerinde calismistir. Bu
donemde isyerinde temsilci, parti hucresinde sekreterdir. Soz konusu
parti hucresi isci ve memur olarak toplam 5-6 bin kisiyi askin bir
alandan sorumludur. Genc ve enerjik olmasi yaninda iyi bir
elektrikcidir de. Akli ve becerisi nedeniyle sadece isci
arkadaslarinin degil seflerinin de takdir ettigi birisidir. Isten
kaytarmaz, konusur, tartisir, anlatir ama kimse ona lafazan diyemez,
bos konusuyor diyemez.
Bu ozellikleri ve kendisi gibi degerli hucre arkadaslarinin gece
gunduz demeden yuruttukleri calismalar sonucu, sifirdan basladiklari
isyerlerinde zamanla ciddi bir guc olusturdular. Isyerlerinde yaprak
kipirdasa haberleri olurdu, mudahil olurlardi. Kucuk sendikal
hesaplari yoktu, yine de sari sendikacilar bile onlari hesaba
katmadan edemezdi. Ayaklarini denk atmak, tepkilerini cekmemek
kaygusu duyarlardi.
Boylesi etkin bir siyasi calisma egemenlerin ve polisin gozunden
kacarmi? Elbette kacmadi. Nitekim, ’81 yazinda TKP(B) tevkifati
basladiktan bir sure sonra tevkifat Ali yoldasin hucre elamanlarina
ulasti. Ali yoldas kacaga dustu ve artik istanbulu mekan tuttu.
Partimizin ardi ardina tevkifata ugramasina ragmen siyasi faaliyetini
surdurmeyi basardigi, Isci Gerceginin kesintisiz yayinini surdurdugu
bir donemdir bu yillar. Bu nedenlerle de partimizin devrimci
cevrelerde prestijinin oldukça yuksek oldugu donemdir. Istanbul bolge
yoneticisi olarak kuskusuz bu gelismede Ali yoldasin payi
tartisilamaz.
Nihayet yeni bir tevkifatta fasizmin eline duser. Sagmalcilarda
yatarken tek tip elbise dayatmasina karsi bir kac yoldasi ve birkac
da diger cevrelerden devrimci tutuklu ile birlikte SAG’ne girerler.
Aclik grevi diger cezaevlerinin de katilmasi sonucu etkili olur.
Cezaevinde ve aclik grevinde beraber oldugu bir yoldasi
O’nu, ’nesesini hic kaybetmedi, ince bir zeka urunu olan
esprilerinden birini patlatmak icin hicbir firsati kacirmazdi’ diye
anlatiyor. Yine ayni arkadasi ’cezaevinde iken bir mafia grubunun
saldirisini, saldiridan once sezerek ve tedbir almamizi saglayarak
saldiriyi zayiat vermeden savusturmamizi sagladi’ diyerek O’nun
devrimci uyanikligina isaret etmektedir.
Portre cizmek, bir insani birkac kalem hareketi ile en belirgin
ozelliklerini one cikararak anlatmak kolay is degil. Ustalik ister.
Ben bu isin ustasi olarak Cemal Sureyyayi gormusumdur. Burada Ali
yaldasi anlatirken zaman zaman ’ Onu keske Cemal Sureyya tanisaydi’
diye dusunmekten alamadim kendimi.
***
Ali yoldasimiz bir suredir yeni bir bela ile bogusuyor. Dr’larin
teshisi ve bulgulari hic ic acici degil. Ailesi, akrabalari, esi-
dostu ve yoldaslari olarak bir mucize bekliyoruz. Boylesi bir
mucizenin gerceklesmesinde, bu belayi savusturmada eger O’nun payina
dusen birsey olacaksa, ornegin, iyimserligin, yuksek moralin rolu
olacaksa, hic kuskunuz olmasin Ali yoldas bu belayi savusturur.
Saglik dileklerimle…
mehmet yUcel