Skip to the navigation
.
Skip to the content
.
Köxüz Sitesi bundan sonra http://www.koxuz.net/anasayfa/ adresinde devam edecektir.
Anasayfa
Son Gelenler
Köşe Yazıları
Bloglar
Forumlar
Yorumlar
Kitaplar
Galeriler
Kontak
Linkler
Ana Sayfa
»
Anasayfa
Anne ya da değil? Annelik etme meselesi üzerine/Evren Balta Paker
Görüntüle
Düzenle
links
Konu:
*
Kategoriler
Forumlar:
*
- Lütfen seçiniz -
Sosyalizmin Sorunları Forumu
Tarihsel Maddeciliğin Sorunları Forumu
İşçi Hareketinin Sorunları
Kürt Ulusal Hareketinin Sorunları
Alevi Hareketinin Sorunları
Kadın Hareketinin Sorunları
Çevre Hareketinin Sorunları
Demokrasi Mücadelesinin Sorunları
Demokratik Cumhuriyet Forumu
Köxüz'ün Sorunları
Bölümler-Konular:
*
Gündem
-"Barış Süreci"
-"Kürt Sorunu"
-Anayasa Tartışmaları
-Avrupa Birliği
-Çatı Partisi Tartışmaları
-Büyük Ortadoğu Projesi
-İnsan Hakları
Politika
-Türkiye Politikası
-Ortadoğu Politikası
-Dünya Politikası
Ekonomi
-Dünya Ekonomisi
-Türkiye Ekonomisi
Sınıflar ve Partiler
Sosyal Hareketler
-Ulusal Hareketler
-Barış Hareketi
-İşçi Hareketi
-Çevre Hareketi
-Kadın Hareketi
-Gençlik Hareketi
Kültür ve Sanat
-Plasitk Sanatlar
-Sinema - Tiyatro
-Edebiyat
-Müzik
Dosyalar
-Hrant Dink Cinayeti
-Şemdinli
Linkler
Bilim ve Teknik
-Doğa Bilimleri
-Toplum Bilimleri
Yaşam - Günlük Hayat
-Medya
-Spor
Felsefe
Köxüz'den Yazılar
-Köxüz'ün Temel Metinleri
-Köxüz'den Mektup
-Köxüz Redaksiyonundan
-Köxüz'den Yorumlar
-Köxüz'ün Künyesi
Okurladan Yankılar
Lütfen yazınızın yer alacağı bölümü seçiniz.
Gölge kopya bırak
Eğer bu konuyu taşırsanız, eski forumdan yeni foruma bir bağlantı bırakabilirsiniz.
Gövde:
*
<p> <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"><br /> <meta content="Word.Document" name="ProgId"><br /> <meta content="Microsoft Word 11" name="Generator"><br /> <meta content="Microsoft Word 11" name="Originator"></p> <link href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5Cadasis%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_filelist.xml" rel="File-List" /><!--[if gte mso 9]><xml> <p> Normal<br /> 0<br /> 21</p> <p> false<br /> false<br /> false</p> <p> MicrosoftInternetExplorer4</p> <p></xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><![endif]--></p> <style type="text/css"> <!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt;"Times New Roman"; mso-fareast-"Times New Roman";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt;"Times New Roman"; mso-fareast-"Times New Roman";} @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt;} div.Section1 {page:Section1;} --> </style><p><!--[if gte mso 10]></p> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-style-parent:""; font-size:10.0pt;"Times New Roman";} </style><p><![endif]--></p> <p>Bu gece anlıyorum. Ehliyetimdeki fotoğraf ben değilim, evlilik sözleşmemdeki isim bana ait değil. Eğer ben size babasının en gözde Kızını hatırlatıyorsam, yeniden bakın. Annem demeye ihtiyacım olan kadın ben doğmadan önce susturulmuş.(1)</p> <div> </div> <div>Adrienne Rich,</div> <div> </div> <div> </div> <p>Bu yazıyı yazmaya başlamadan hemen önce ne yazacağımı kafamda evirip çevi­rirken bir kadın olarak hayatımdaki en kurucu deneyimin ne olduğunu düşü­nürken buldum kendimi. Aklıma ilko­kula başladığım günler geldi, annemim çekip çevirdiği güvenli evimizden çıkıp her gün okula gitmek bana ancak yedi yaşında nasip olmuştu, benden bir yaş küçük kardeşimle birlikte.</p> <div> </div> <p>Dönemin -yani yetmişli yılların- genel pratiği buydu galiba. Anneler çalışmıyordu ve yuvalar bugün olduğu kadar yaygın değildi. Ben de tıpkı diğer arkadaşlarım gibi ancak yedi yaşıma geldiğimde kara önlüğümü giyip, üç kişinin paylaştığı bir tahta sırada kırk beş dakika boyunca kalkmadan oturmaya günlerce ve hatta aylarca ağlayarak alışmıştım... Bu deneyimin hayatımı değiştirdiğini hatırlıyorum. Ama belki benden çok annemin hayatını değiştirmişti, yedi yıllık bir eve kapanma döneminden sonra ilk kez gün içinde kendisine ayıracak vakti olmuştu.</p> <div> </div> <p>Okuldan sonra hayatımı kuran, baştan aşağı değiştiren, kim olduğuma dair bana yepyeni sorular sorduran başka bir deneyim de hatırlamıyorum. Ondan sonra yaşadığım her şey, hani çok bilinçli tercihimle olmasa da, ne olduğumun bir uzantısıydı sanki. Hayatta başıma ne geleceğini bilmeden istediğim tek şey annelik oldu, çünkü başıma ne geleceğini biliyormuşum gibi geliyordu bana. Belki de yıllar boyu oynadığım evcilik oyunları ki ona aldığım tüm arabalara rağmen kızımın da en sevdiği oyun annecilik ya da otuzlarında tavana vuran annelik hormonları beni buna hazırlamıştı. Nedeni ne olursa olsun annelik başıma geldi. Anne olmak bütün hayatımı alt üst etti, baştan aşağı yeniledi. Yalnızca gündelik pratiklerimi, nereye gittiğimi, kimi gördüğümü, ne okuduğumu, ne yiyip ne içtiğimi değil, aynı zamanda bir kadın olarak da beni. Herhalde bir kadın olarak doğmamdan sonra, bir kadın olarak doğurmam toplumsal cinsiyet temeli üzerinden baktığımda hayatımın en kurucu iki deneyimiydi. (2)</p> <div> </div> <div>Kamusal annelik</div> <div> </div> <p>İster evde çalışan bir kadın olsun isterse bir şirketin genel müdürü, herhalde hiç bir kadın anne olmadan önce anne olmakla başlarına tam olarak neyin geleceğini bilmiyordur.</p> <div> </div> <p>Tabii insan anne çocuk denkleminin çocuk tarafında olunca bunun ne büyük bir iş olduğunu anlamıyor ve hatta belki de annesinin kendisi için yaptıklarını küçümsüyor, yapılabilir zannediyor. Sanki bir el şıkırtısıyla anne çocuk denkleminin öbür tarafına geçiverecekmişsiniz ve zaten sizin olan, sizden bir parça olan çocuğunuzu büyütüverecekmişsiniz gibi geliyor size.</p> <div> </div> <p>Ancak anne olduktan sonra fark ettim ki bu kimlik gerçekten bir kadın, ben de feminist bir kadın olarak o güne kadar baş etmek zorunda kaldığım her şeyden çok daha zor. Temelde dört duvar arasında geçen ve hiç bitmeyen, ne gecesi ne gündüzü olan, tam zamanlı bir işi hiç söylenmeden ve hatta bu durumdan çok hoşnutmuşsunuz gibi yapmanız gerekiyor... Üstelik bu yalnızca sizinle çocuğunuz arasında bir ilişki olarak da kalmıyor, sizinle bütün toplum arasındaki bir ilişkiye adım atıyorsunuz. Hamile olan ya da yeni çocuğu olmuş olan pek çok kişinin şikâyet ettiğini duymuşsunuzdur, ya da bizzat kendiniz bundan şikâyet etmişsinizdir. Hamile kaldığınız andan itibaren sanki o beden size ait değil, sokaktan geçen tanımadığınız yaşlı teyze karnınıza dokunuyor, bir diğeri size nasıl yürümeniz gerektiğine dair öğütler veriyor, ne yiyip ne içtiğiniz toplumsal bir mesele haline geliyor. Örneğin hamileyken sigara içiyorsanız daha bebek doğmadan kötü bir anne olacağınıza bütün bir toplum karar veriyor.</p> <div> </div> <p>Bebek doğduktan sonra siz ve toplum arasındaki ilişki değişmiyor. Bebeğinizi ezkaza soğuk havada dışarı çıkaracak olursanız sokaktan geçen herkes size çocuğu üşütmemeniz gerektiğini hatırlatıyor. Çocuk büyüdükçe ağzındaki emzik bütün bir toplumun sorunu olmaya başlıyor. Çocuğunuz tıpkı her çocuk gibi hastalanırsa, anneniz iyi giydirmiyorsun bu çocuğu diyor.</p> <div> </div> <p>Çocuğunuz sağa sola vurmaya başlarsa iyi terbiye verememiş oluyorsunuz. Sizden ayrılmakta güçlük çekerse pedagoglar imdadınıza yetişiyor ve sizin 'güvenli bağlanma' gerçekleştiremediğinizi söylüyor.</p> <div> </div> <p>Çalışırsanız çocuğunuzu bıraktığınız için suçluluk diyorsunuz, çalışmazsanız kendi halinize üzülüp duruyorsunuz. Sanki herkes ama herkes bu büyük görevde sizi takip ediyor. Tıp, psikoloji, anneçocuk dergileri, televizyon programları, çocuk büyütme kitapları, anneanneler, babaanneler, babalar, arkadaşlar ve sokaktaki yabancılar. Ve siz bir anne olarak hep yapamadığınız ya da bir şeyleri eksik yaptığınız duygusu ile boğuşup duruyorsunuz. (3)</p> <div> </div> <p>Suçluluk duygusu ötekilerin bakışları altında anneliğin vazgeçilmezi haline geliyor ve hayatınız boyunca bir daha yakanızı bırakmıyor.</p> <div> </div> <div>Annelik zorlukları</div> <div> </div> <p>Annelik yapmaya eşlik eden suçluluk duygusuna anneliğin getirdiği kısıtlamalar ekleniyor öte yandan. Çocuğunuzu emziriyorsanız, emzirdiğiniz süre boyunca ki bu süreyi doktorlar hayatın ilk iki yılma kadar uzattılar doksanlı yıllarda-uykusuz kalmayı göze alıyorsunuz. Bebeğiniz doğduktan sonra kariyerinize ara vermek zorunda kalıyorsunuz.</p> <div> </div> <p>Kariyerinize ara verirken sosyal hayatınıza da ara veriyorsunuz. Kuşkusuz kimi kadınlar kariyerlerine sonrasında başarılı' sayılabilecek dönüşler yapabiliyorlar ama bu dönüşü yapabilmenin yolu da başkalarının emeğini kiralamaktan (eğer aile bunu ödeyebilecek kadar yüksek finansal gelire sahipse) ya da büyük anne emeğini bir kez daha sömürmekten geçiyor. Dolayısıyla kimi kadınların kariyer sahibi olması, kimilerinin hayat boyu bakım görevine sıkışıp kalmasına neden oluyor. Yetmişli yıllarda çocuklarını okula gönderip rahatlayan ve yavaş yavaş kendi ayakları üstünde durmaya başlayan anneniz yeniden dört duvar arasına geri gönderiliyor. Ya da kendi üç yaşındaki çocuğunu Özbekistan'da bırakıp gelmiş bir kadın sizin kariyeriniz uğruna kendi hayatından, kariyerinden ve geleceğinden oluyor. (4)</p> <div> </div> <p>Yani aslında altmışlı yıllarda ortaya çıkan İkinci Dalga kadın hareketinin anneliği özgürlük ve kendini gerçekleştirmenin önünde bir engel olarak görmesi hiç de boşuna değil. Örneğin Shulamith Fires­tone "eğer kadınlar annelik konusundaki sosyal ve psikolojik baskıya direnirlerse erkeklerin sahip olduğu kimi özgürlük ve kazanımlara sahip olabilirler" diyordu.(5)</p> <div> </div> <p>Yetmişli yıllardaki kadın hareketinin ve ondan etkilenen sonraki dönemlerin kadın hareketlerinin içine de annelik, özde baskıcı bir kurum olarak olmasa da, hep kadınların bir şeyleri yapmasının (siyasete ya da çalışma hayatına katılımının) önündeki bir engel olarak giriyordu. Sanki kadınların gerçekten istediği çalışmak ya da siyaset yapmakmış gibi. Oysa kadınlar bütün zorluklarına ve bedellerine rağmen anne olmayı istemeye ve annelik adına vazgeçmeye siyasetten ve çalışmaktan-devam ettiler. Ve hatta doksanlı ve iki binli yıllarda annelik ve kadınlar üzerine yazmaya başlayanlar sıklıkla kadınların anneliği diğer her şeyin üstünde tuttuğunu ve bu bedellere rağmen anne olmayı seçtiğini gösterdiler. Bu sürece eşlik eden feminist yazında anneliğin zenginleştirici bir deneyim olarak da yaşanabileceğini vurguladı.(6)</p> <div> </div> <p>Çünkü aslında bir ilişki olarak annelik bütün zorluklarına rağmen bir kadının yaşayabileceği en bütünleştirici ve zenginleştirici deneyimlerden biri (olabilir). Galiba bu ikilemi bugüne kadar en güzel dile getirenlerden biri de Adrienne Rich.(7)</p> <div> </div> <div>Adrienne Rich ve annelik üzerine</div> <div> </div> <p>Adrienne Rich 1976 yılında yayınlanan ve yayınladığı günden bugüne İngilizce okuyan dünyada baskısı hiç tükenmeyen Of Woman Born adlı kitabında kendi ann­lik deneyimlerini, annelik tarihini ve feminist teoriyi biraraya getirir.(8)</p> <div> </div> <p>Bu kitap üzerine sonradan çokça şey yazılacak, dönemin feminist yazınına yönelik örneğin özcülük gibi eleştirilerle sıkça karşılaşacaktır. Ama her şeye rağmen Adrienne Rich, anneliği hapsedici bir deneyim olarak kurgulayan dönemin feminist yazını içinde bir anne ve bir feminist ola­rak annelik etmenin önemli ve zenginleştirici bir deneyim kaynağı da olabileceğini en güçlü dile getirenlerden biri olur. Rich'e bu kitabı yazdıran, bir şair olarak arka arkaya üç çocuk doğurması ve yaşadığı annelik deneyimine dışardan bakmak istemesidir. Kendi annelik deneyimi de il­gili olarak şöyle yazar:</p> <div> </div> <p>1950'lerin ilk yıllarında evlendim ve bir çocuğum oldu. Eğer arada şüpheler olduysa, ya da depresyon veya aktif mutsuzluk, bunlar sadece benim müteşekkir olmamam, belki de bir canavar olmam a­lamına geliyordu.</p> <div> </div> <p>Üçüncü çocuğum doğduğunda, bana ne olduğunu anlamak için kendimi ya başarısız bir kadın ya başarısız bir şair ya da bunların ikisinin bir sentezi olarak görmeye başlamam gerektiğini düşünmeye başlamıştım. Beni en çok korkutan şey ise geriye çekilme duygusu idi, kader denilen o akıntıda sürüklenip gitmekti. Öyle ki kim olduğumla olan ilişkimi kaybediyordum, bir zamanlar bir şehrin etrafında yürürken ya da bir öğrenci odasında yazarken neredeyse ekstazik düzeyde bir enerji ve istek duymuş olan o kızla bağımı. 9</p> <div> </div> <p>Adrienne Rich kendi yaşadığı deneyime bir anlam verirken anneliğin iki farklı anlam ve görünümünü birbirinden ayırır. Bunlardan ilki bir kurum olarak anneliktir ve çocuk bakımım temel olarak annenin görevi haline getirerek kadınları sistematik bir eşitsizliğin içine hapseder, ikincisi de bir deneyim olarak anneliktir ve bu deneyim bir kurumdan daha çok bir annenin çocuklarıyla olan potansiyel ilişkisine işaret eder. Annelik özsel olarak baskıcı değildir, ama annelik deneyiminin özgürleştirici yanının annelik kurumunun hapsedici yanı tarafından sınırlandırılması anneliği baskıcı ve eşitsizlik üreten bir deneyim haline getirir.</p> <div> </div> <p>Rich'e göre bir kurum olarak anneliğin iki temel özelliği, anneliği kadınlar için baskıcı bir pratik haline getirir. Bunlardan ilki anneliğin kadınlara içkin olduğu ve her kadının doğal olarak anne olarak doğduğu iddiasıdır. Bu iddia aynı zamanda çocuk büyütmeyi biyolojik annenin en temel sorumluluğu olarak görür ve annelerin çocuklarına karşı duyabilecekleri tek duygunun sevgi olduğunu varsayar. Bu ilk özellik yani doğal ve yoğun annelik hali kadının kendi benliğinin yok olması anlamına gelir.</p> <div> </div> <p>Bir kurum olarak anneliğin baskıcı yanının devamını sağlayan ikinci özellik ise annelik işinin tamamen annelere devredilmesi, ama bu devir esnasında annelere annelik yaptıkları koşulların ne olduğuna dair hiçbir sorumluluk verilmemesidir. Adrienne Rich buna iktidarsız sorumluluk adını verir. Annelere nasıl annelik yapacaklarını uzmanlar, yakınlar, komşular anlatır. Anneler kural koymaz, konulmuş kuralları uygular. Çocuk yetiştirme kitapları, doktorun tavsiyeleri, babaların kuralları arasında anneler çocuklarını egemen kültürün beklentilerine göre yetiştirirler. Bu ötekilerin bakışları altında anneler "otoriteyi diğerlerine terk ederler ve kendi değerlerine olan inançlarını kaybederler." (10)</p> <div> </div> <p>Bu iktidarsız sorumluluk kadınların kendi annelik deneyimlerini belirleme otoritesinden yoksun bırakır. Rich kendini bir anne olarak özgür hissettiği yegâne zamanlardan birini kitapta şöyle tasvir eder:</p> <div> </div> <p>Bir yaz hatırlıyorum, Vermont'ta bir arkadaşımın evinde yaşadığımı. Kocam birkaç haftalığına yurtdışında çalışıyordu ve üç oğlum dokuz, yedi ve beş yaşlarında ve ben bütün o zamanı baş başa geçirdik. Evde yetişkin bir erkek olmadan, öğlen uykuları, yemekler ve erken gece uykuları için belirlenmiş saatler olmadan... Birlikte tadı ve günahkâr bir ritmin içine düştük. Gece olduğunda hepsi söylenmeden uykuya dalıyorlardı ve ben tıpkı öğrencilik günlerimdeki gibi okuyup yazarak sabahlıyordum. Şöyle düşündüğümü hatırlıyorum: Çocuksuz hayat böyle olmalı okul saatleri, sabit rutinler, öğle uykuları, aynı anda hem anne ve eş olmaya çalışmadan yaşamak bu olmalı. Bir gece geç saatte sinemadan dönerken. .. kendimi çok uyanık, çok iyi hissettiğimi hatırlıyorum, birlikte bütün yatak saati kurallarını, gece kurallarını, ve kendi evimizde yapmazsam 'kötü bir anne' olacağımı düşündüğüm tüm kuralları yıkmıştık. Çocuklarım ve ben birlikte annelik kurumunun kaçakları haline gelmiştik.11</p> <div> </div> <div>Standart annelik</div> <div> </div> <p>Rich'in kendini özgür hissettiği durum aslında uzmanların ve ötekilerin bakışlarından ve o bakışların yarattığı 'ideal anne' baskısından kurtulduğu andır. Çünkü aslında egemen annelik söylemi kurallar ve standartlarla dolu ulaşılması mümkün olmayan bir ideal ortaya koyar ve bu ideal anneleri genellikle yetersiz ve suçlu hissettirir. Üstelik ideal annelik söylemine seçimleri ya da şartları nedeniyle uymayan ya da uyamayan anneler uygunsuz görülür ve kendilerini ve anneliklerini sürekli bir gözetleme altında bulurlar. Onların annelik edişi herkesin meselesi haline gelir. Dışarıdaki bu gözün baskısı ise anneleri bu ideali takip etmek zorunda bırakır.(12)</p> <div> </div> <p>Shari L. Thurer'a göre yirminci yüzyılda anneliğin büyüsünü kaybetmesinin nedeni tam da bu ideal standart annelik modellerinin yükselişidir. Yirminci yüzyıl ile birlikte annelerin annelik etmekten sorumlu olduğu iddiası genel kabul görmeye devam eder ama buna annelerin toplu­mun ve çocukların gelişimi için tek başına bırakılmaması düşüncesi eşlik eder. Annelik etmek anne ile çocuk arasındaki ilişkisel bir durum olmaktan çıkarak bir 'uzmanlık' alanı haline gelir. Endüstriyel üretim modelleri çocuk gelişimine uygulanmaya başlar. Anneler çocukların alnını öperek ateşlerini ölçmek yerine termometre kullanmaya, yemeiçme saatlerini listelerle düzenlemeye, uygun aylarda uygun yiyecekleri bebeklerin diyetine sokmaya, tuvalet alışkanlıklarını belirli şekiller ve aylarda kazandırmaya, çocukların yalnız uyumasını teşvik etmek için önerilen standart yöntemleri uygulamaya ve bütün bunların hepsini eksiksiz öğrenmek için çocuk eğitimi konusunda okumaya, eğitim ve seminerlere katılmaya başlarlar. Hemen bütün anneler vitaminler, proteinler, bakteriler hususunda kendi çaplarında bir uzmana dönüşürler.(13)</p> <div> </div> <p>Emzirme belirli teknikleri olan bir aktiviteye, bebeğin gazını çıkarmak ince bir sanata, bebeğe temiz hava aldırmak karmaşık bir egzersize dönüşür. Annenin görevi bu bilgilere sahip olmak, çocuğun ihtiyaçlarını çocuk daha leb demeden hissetmek, sevmek, doyurmak ve bütün bunları yaparken de keyif almaktır.</p> <div> </div> <p>Burada hemen şunu vurgulamakta yarar var, çocuk gelişiminin standartları arasında yirminci yüzyıl boyunca bir süreklilik yoktur. Örneğin 1950-1960'h yıllarda egemen çocuk büyütme söylemi disiplin iken bu 1970'ü yıllarda yerini empatiye bırakır. Anneler sıklıkla birinci çocuklarını büyütürken tavsiye edilenlerle üçüncü çocuklarını büyütürken tavsiye edilenlerin ne kadar değiştiğini ve neye inanacaklarını bilmediklerini ifade ederler. Aynı durum kuşaklar arası bilgi aktarımında da söz konusu olur. Örneğin bir önceki kuşaktaki anneler mamanın anne sütünden daha iyi bir beslenme aracı olduğuna dair uzman tavsiyeleriyle çocuklarını büyütmüşken, bir sonraki kuşakta bu tavsiye yerini başka bir güçlü tavsiyeye bırakır. Uzmanlar bu sefer annelere emzirmenin hayati önemde olduğuna, hiçbir mama tarafından ikame edilemeyeceğine, çocukların bağışıklık sistemine ve anne ile olan ilişkilerine vazgeçilemez bir katkı yaptığını söylerler. Dolayısıyla yeni anne olmuş kızını elinde süt pompası sürekli süt sağarken ya da sütünü artırmaya çalışırken gören anne için bu durum anlaşılmaz hale gelecektir. Annesinin emzirme ile çabasını anlamayan yeni anne olmuş kız için ise annenin çocuk yetiştirme bilgisi bir 'spekülasyondan' ibaret olur.</p> <div> </div> <p>Sonuçta bu modeller annelere kendi annelerinin desteğinden bile yoksunlaştırılmış iktidarsız bir sorumluk verir ve annenin kendine olan güvenini sarsar. Çocukla olan ilişki artık anne ile çocuk arasında özel, karşılıklı belirlenen, her biri kendine özgü dinamiklere sahip olan bir form­dan çıkarak her anne ve her çocuğun benzer süreçlerden geçtiği bir standartlığa ka­vuşur. Diğer bir deyişle her biri son derece basit olan temel günlük aktiviteler karmaşık bir standardizasyona tabii tutulur. Aslında bu tam da Rich'in sözünü ettiği anlamda annelik kurumunun annelik etme deneyiminin önünü kesmesidir. Çünkü iktidarsız bir sorumluluğa sahip olan bu anneler kural koymazlar, konulmuş kuralları uygulayıcısı haline gelirler.</p> <div> </div> <div>Yeni annecilik: İki binli yıllarda annelik ve Rich'in mirası</div> <div> </div> <p>Rich'in bahsettiği standartlar ve uzman tavsiyeleriyle şekillenen annelik kurumu bugün her zamankinden daha canlı. İnternet her tür uzman bilgisine annelerin kolay ulaşımını mümkün kddı. Çocuğunuza tuvalet eğitimi vermek istiyorsanız, bütün bilgiler bir tıkla önünüzde. Tele­vizyonlarda onlarca anneçocuk programında nasıl annelik edeceğimizi anlatıyor uzmanlar. Anneçocuk dergileri anneçocuk ilişkisinin her saniyesine dair bilgilerle dolu. Üstelik bu bilgiler bir önceki on yıla kıyasla küresel olarak daha standartlaşmış durumda. Örneğin Nijerya'dan Amerika'ya bütün anneler çocuklarını Arlene Eisenberg'in "Bebeğinizi Beklerken Sizi Neler Bekler" kitabıyla büyütüyor. Sonra kitap devam ediyor "Çocuğunuzun ilk Yılında Sizi Neler Bekler". Serinin ilk kitabı 1980'de basıldıktan sonra sadece on yılda ve sadece Amerika'da 9 milyon kopya satmış. Bugün hangi orta sınıf yeni annenin evine giderseniz kitap sehpanın üstünde.</p> <div> </div> <p>Yeterince iyi anne olmak için her zamankinden çok şey yapmak gerekiyor. Bir an­ne olarak çocuğunuzla yalnız kaliteli ama çok da zaman geçirmeniz, onun her şeyi ile birebir ilgilenmeniz bekleniyor sizden. Ama aynı zamanda işinizde de başarılı olmalı ve kariyerinizin ucunu bırakmamalısınız. Hayır, bu da yetmiyor sizden sanki hiç anne olmamış gibi görünmeniz, hamileyken aldığınız kiloları hemencecik vermeniz bekleniyor. Hayır, bu da yetmiyor kadınların kocaları ile olan ilişkilerine zaman ayırmaları, sıklıkla baş başa zaman geçirmeleri gerekiyor. Bütün bunların arasında kalan kadınlar elbette bunların tamamını yapamıyor ama yapamama durumuna eşlik eden duygu ise her daim suçluluk.</p> <div> </div> <p>Örneğin neden ben şu an saat yediye gelirken evde olup üç yaşındaki kızımı yatağına yatırmam gerekirken oturmuş bu yazıyı yazıyorum. Acaba iyi bir anne miyim? Ya da bu yazıyı boş verip, eve kızıma gitsem ve son gün olan yarma yetiştirmesem acaba iş hayatımda başarısız olmuş olur muyum? Hangisini seçmeliyim? Seçimimi yapmış bu yazıyı yazarken bile suçluluk yakamı bırakmıyor, evde babası ile oynayan kızımı on kere arıyorum. Önce eve gelmeyeceğim diyorum, sonra arayıp, gelip seni ben uyutacağım diyorum. Suçluluk ve yorgunluk peşimi bırakmıyor.</p> <div> </div> <p>Susan Douglas ve Meredith Michaels iki binli yılları karakteriz eden bu yeni standart üstü annelik formuna 'yeni annecilik' (new momism) diyorlar.(14)</p> <div> </div> <p>Onlara göre yeni annecilik yeterince iyi annelik {good enough mothering) annelik için 15 gereken minimum teknik standartları ve zamanı ulaşılamayacak boyutlarda artırmış durumda. Yeni annecilik kuşağında fena olmayan bir anne sayılabilmek için bile, bir kadın bütün fiziksel, duygusal ve entelektüel varlığını haftanın yedi günü ve günün yirmi dört saatini ço­cuklarına adamalı ve onun her anından zevk almalı.(16)</p> <div> </div> <p>Douglas ve Micheals'a göre yeni annecilik hem dışarıda çalışan kadınlara hem de evde çalışan kadınlara benzer bir baskı uyguluyor. Medya ve uzmanlar tarafından sürekli pompalanan bir suçluluk ile yaşayan çalışan anneler 'süper anne' olabilecekle­rini her an ispatlamak zorunda kalıyorlar. Çalışıyorsanız eve gelir gelmez, üstünüzü değiştirmeden oyun oynamaya başlamalı­sınız. Mümkün olan her boş vaktinizi ço­cuğunuzla önceden planlanmış aktiviteler yaparak geçirmelisiniz.(17)</p> <div> </div> <p>Çalışmıyorsanız durum daha da kötü, çocuğunuzla herhangi bir zaman değil kaliteli zaman geçirmeli, evinizi bir tür anaokuluna çevirmelisiniz. Anne banyodan sonra bebeğine masaj yaparken, bir yandan da ona en öğretici kitapları seçiyor, organik pazardan alışveriş yapıyor.</p> <div> </div> <p>Yeni anneciliğin bir başka önemli bileşeniyse abartılmış bir güvenlik paranoyası. Bu paranoyada anneler çocuklarını sağlığı ve güvenliğinden birinci derece sorumlu hale gelirken güvenlikli ve sağlıklı olmanın tanımı da genişliyor. Tehlike her yerden gelebilir, cam dolaplardan, merdivenlerden, çekmecelerden, sokakta oynamak­tan, bakıcılardan, ev tozlarından, iyi yıkanmayan çarşaflardan, fazla çikolata yemekten. Buna engel olmak için ise annelerin birer diplomasız doktor ve sertifikasız güvenlik uzmanı olması bekleniyor. Yeni annecilik miti anneçocuk dergileri, ebeveynlik kitaplarının yanı sıra kocasını el üstünde tutan ve onunla çok sık vakit geçiren, mutfaktan çıkmadan çocuğuna yemek yapan, onunla evde olduğu her an kaliteli' zaman geçiren, son derece zayıf bir bedenle anneliğin izlerini hiç taşımayan ve bütün bunların yanı sıra televizyon programları ile kariyerine başardı bir şekilde devam eden her şeyi başarmış muhteşem anne Ebru Şallı gibi doğaüstü figürlerle destekleniyor. Anneler ona bakıp bu yeni anneliğin yapılabileceğini zannediyorlar, kamusal alanda gördüğümüz bu resimde nelerin dışarıda tutulduğunu hiç bilmeden, ya da bu resim için satın alman başka kadınların emeklerinin değerine dair hiç konuşmadan, sanki bu yokmuş gibi davranarak.</p> <div> </div> <p>Bütün bunların sonucu günümüzde annelerin tarihte eşi benzerine rastlanmayan bir suçluluk ve endişe taşıması. Bu suçluluğun en önemli yansımalarından biriyse hiç kuşkusuz tüketim alanında.</p> <div> </div> <p>Ortaüst sınıf anneler ebeveynlik endişelerini ve zaten hiç ulaşamayacakları bu ideale ulaşamadıkları için yaşadıkları endişeyi tüketim yoluyla hafifletmeye çalışıyorlar. Çalışan annelerin bütün gün çocuklarından uzak kaldıktan sonra haftanın iki üç günü eve elleri kolları dolu olarak gelmeleri hiç de az rastlanan bir durum değil artık. Pek çok arkadaşım çalışmaya dair suçluluklarını ancak böyle dindirebildiklerini söylüyordu. Üstelik aynı standardizasyon rekabetçi bir tüketim hissini de körüklüyor. Örneğin bebekliğin suya alışmada kritik bir dönem olduğunu, sonrasında çocukların suya karşı bir korku geliştirebileceklerini duyduktan sonra, yüzme derslerine yazılmamak için oldukça dirayetli olmak gerekiyor. Ya da bebeklik döneminin müzik kulağının gelişiminde önemini okuduktan sonra müzik derslerine katılmamak için. Bir çocuğun ilerde hem piyanist, hem yüzücü, hem balerin olamayacağı düşünüldüğünde bu ürünlerin ve derslerin temel işlevi çocuktan ziyade aslında anne ve babaların birer anne ve baba ola­rak kendilerine güvenini arttırmak.</p> <div> </div> <div>Bitirirken</div> <div> </div> <p>Kendi çocuklarını 1950 ve erken 1960'larda yetiştirmiş olan Adrienne Rich kendini her daim içinde bulduğu suçluluk duygusunu şöyle ifade eder: "Annelik kurumunun görünmeyen şiddeti...suçluluk, insan hayatına dair iktidarsız bir sorumluluk, yargılamalar ve kınamalar, kendi gücünden ve yapabileceklerinden korkma, suçluluk, suçluluk... "</p> <div> </div> <p>Rich annelerin bu ruh halinden kurtulması için bir kurum olarak anneliğin yarattığı baskıya karşı, bir deneyim olarak anneliği önerir. Ama önemli olan elbette bir deneyim olarak anneliği, kurum olan anneliğin saltanatından kurtarmaktır. Annelik deneyimi annelik kurumundan bağımsızlaştığı ya da Rich'in deyimiyle kadınlar "annelik kurumunun kaçakları" olduğu oranda annelik sosyal değişimin özgürleştirici alanlarından biri haline gelebilir. (18)</p> <div> </div> <p>Bir deneyim olarak anneliği öne çıkarmak annelere annelik kurumunun vermediği aktörlük (agency), güç, otantiktik ve otonomiyi vermektir. (19)</p> <div> </div> <p>Direniş bireysel düzeyde annenin nasıl annelik yapacağına dair farklı kararlar alabilmesiyle ve var olan standartlara direnebilmesiyle olur. Bu ise ancak birbirine benzeyen kadınların bir araya gelmesi ve birbirlerini standart modellerin dışında kalarak desteklemeleriyle mümkündür. Daha toplumsal bir düzeyde değişimse ancak çocuk bakımının sosyal ve toplumsal olarak desteklenmesiyle mümkün olur. (20)</p> <div>_____________________________________________________</div> <div> </div> <p>* Evren Balta Paker'in "Anne ya da Değil? Annelik Etme Meselesi Üzerine" başlıklı bu makalesini Mesele Dergisi'nin Ocak 2009 sayısından alıntılıyoruz. /bianet</p> <div> </div> <div>Dipnotlar</div> <div> </div> <div>1) Adrienne Rich .1975- Poems: Selected and New, 1950-1974</div> <div> </div> <div>Tonight I understand</div> <div> </div> <div>my photo on the licence is not me,</div> <div> </div> <div>my name on the marriage contract was not mine.</div> <div> </div> <div>If I remind you of my father's favourite daughter,</div> <div> </div> <div>look again. The woman</div> <div> </div> <div>I needed to call my mother</div> <div> </div> <div>was silenced before I was born.</div> <div> </div> <p>2) Burada hemen şunu da ifade etmek isterim ki sayıları çok az da olsa çocuklarına en az anneleri kadar annelik yapan babalar tanıyorum ve benim annelik de­diğim kurum yalnız kadın cinsini değil, onları da kapsıyor. Ama yine de babaların çocuğunun bakıma en az anne kadar katılmasının en azından çocuğun ha­yatının ilk yılında kimi biyolojik ve kurumsal kısıtla­maları var -örneğin emzirme ya da doğum izinleri gi­bi. Üstelik bu topraklarda doğum izninin yalnızca kadınlara verildiği de düşünüldüğünde bu ilk bir yılda kadın ve çocuk arasında kurulan ilişki sonraki dönem­lerdeki sorumluluk ilişkisinin dağılımında belirleyici bir rol oynuyor.</p> <div> </div> <p>3) Diane Eyer annelerin yaşadığı bu yetersizlik ve suçluluk duygusunun aslında hiç de bireysel bir şey ol­madığını söylüyor. Ona göre tam da annelerin anne­lik yapmak için başvurdukları uzmanlar bu kültürü ya­ratıyorlar. Diane Eyer. 1995- Motherguilt: How Our Culture Blames Mother's for What is Wrong with the Society. Random</p> <div> </div> <p>4) Bu konuda bakınız Ayşe Akalın. 200J. "Hired as a Caregiver, Demanded as a Housewife: Becoming a Migrant Domestic Worker in Turkey" European Jo­urnal of Women's Studies,</p> <div> </div> <p>5) Shulamith Firestone. 197°- The Dialectic of Sex: The Case for Feminist Revolution Morrow</p> <div> </div> <p>6) Sara Ruddick. 1995- Maternal Thinking: To­ward a Politics of Peace. Beacon.</p> <div> </div> <p>7) Adrienne Rich'in asıl ilgilendiği alanın ve mesle­ğinin feminist yazın değil şairlik olduğunu vurgulamak isterim burada. Rich son derece başarılı ve ümit vaat eden bir şairken tam zamanlı anneliğin kadınların ye­gâne yolu olarak görüldüğü ellili ve altmışlı yıllarda üç erkek çocuk büyütür.</p> <div> </div> <p>8) Adrienne Rich. 1995 (1976) Of Woman Born: Motherhood As an Experience and Institution W. W. Norton & Company s ¡13.</p> <div> </div> <div>9) Age. s:42-43-</div> <div> </div> <div>10) Rudrick. a.g.e.</div> <div> </div> <div>11) Rich. Of Woman Born, s: 195.</div> <div> </div> <p>12) Ericka Horwitz. 2,004. "Resistance as a Site of Empowerment: The Journey Away from Maternal Sacrifice" Mother Outlaws: Theories and Practices of Mothering Ed: Andrea 0"Reilly Toronto: Women's Press s:44-</p> <div> </div> <p>13) Shari L. Thurer. 1994. The Myths of Mother­hood: How Culture Reinvents the Good Mother New York, London: Penguin Books.</p> <div> </div> <p>14) Susan J. Douglas and Meredith W. Michaels. 2004- The Mommy Myth: The Idealization of Mot­herhood and How It Has Undermined Women New York: Free Press.</p> <div> </div> <p>15) 1965 yılında D.W. Winnicott tarafından ortaya atılan ve sıklıkla referans verilen yeterince iyi annelik' kavramı annenin çocuğuna çocuğun negatif duygusal deneyimlerini minimize eden bir bakım ortamı sun­ması üzerine inşa edilir. Yeterince iyi anne' içsel ola­rak, empatik yollarla, çocuğunun ihtiyaçlarının ne ol­duğunu bilir ve davranışlarını ona göre ayarlar. Bu modelde mükemmel anne yoktur ve annelik biçimleri anne-çocuk ilişkisinden doğar. D.W. Winnicott. 1965. The Maturational Processes and the Facilitating Environment. Londra: Hogarth.</p> <div> </div> <div>16) A.g.e; s:4</div> <div> </div> <p>17) Sharon Hays. 1996. TTıe Cultural Contradicti­ons of Motherhood. New Haven, CT: Yale Univer­sity.</p> <div> </div> <div>18) Rich. Of Woman Born. 195.</div> <div> </div> <p>19) Andrea O'Reilly. 2004. "Introduction" Mot­her Outlaws: Theories and Practices of MotheringEd: Andrea O'Reilly Toronto: Women's Press.</p> <div> </div> <p>20) Adrienne Rich annelik üzerine ancak çocukları büyüyüp annelik deneyiminden bir mesafe alabilmeye başladığında yazabildiğim söylemiş bir röportajında. Daha henüz annelik deneyiminden mesafe alamamış biri olarak bu mesafeyi almamı sağladığı için Adrien­ne Rich'e teşekkür etmek isterim.</p> <div> </div> <div> </div> <p></meta><br /> </meta><br /> </meta><br /> </meta> </p>
Girdi biçimi
Filtered HTML
Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.
Full HTML
Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.
Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi
Attached Images
Existing Image:
None
"Over troubled water..." (Açılış)
"Sussss.."
"Unut"
090908-Güler Zere-vm.widec.jpg
0je.png
1.jpg
1.jpg
1.jpg
105-141.jpg
11 Eylül vePolitik İslamÜzerine Kapak
1234r.jpeg
15- 16 Haziran.jpg
155.JPG
16.jpg
166137_1_Gorzfrei.jpg
1960-che-1.jpg
19ocak2010s.jpg
1mayis77_(1).jpg
200-386.jpg
2000degundem-kapak200.jpg
2009-12-04---Kapak---Sosyal.jpg
2010-09-12 - Kapak- 12 eylul uzerine yazilar v2.jpg
21 İtfaye.jpg
250-369.jpg
250-392.jpg
26.JPG
2_temmuz_2009_istanbul.jpg
4- ikinci kapıdan mezarlığa giriş yapılıyor.JPG
400px-Krähe_65(loz).JPG
41e591d8-yilmaz-guney.jpg
490-250.jpg
6-7 eylül.jpg
6-7_eylul_1955.jpg
6-7_eylul_55_tank.jpg
800px-Ziggurat_of_ur.jpg
Abdullah Öcalan - Kapitalist Modernite ve Demokratikleşme - Kapak
abidin'in...jpg
abidin-dino.jpg
abidin-he...jpg
abidinözp...jpg
abidinözp...jpg
acilim_aydinlar_yorum.jpg
afganistan_secimsandik_essek_asker.jpg
afis-kumkapi-14mart2010.jpg
afis_cozum.jpg
ahmedarif_nazimhikmet.jpg
ahmed_arif_1.jpg
Ahmet Türk.jpg
ahmetaltan_hasancemal.jpg
ahmetarif.jpg
ahmetturkemineayna.jpg
ahmet_turk_3_kongre.jpg
ahmet_turk_grup_toplantisi5.jpg
Akatça dilinde çivi yazısı ile yazılmış olan 282 maddelik Hammurabi Kanunları...
AKP ve güleni bitirme planı.jpg
Albayrak
albayrak1200.png
Aleviler-kapak400.jpg
Ali Yetkin
alidehri.jpg.jpg
alidehri.jpg.jpg
alter-eco-ekim2010.jpg
Amatör Kalem Vuruşları (1)
Amatör Kalem Vuruşları (2)
Amatör Kalem Vuruşları (3)
amedkadin_forumuleyla.jpg
ankkongre.jpg
anneannem.jpg
apo_aturk_talabani.jpg
ara-gazetesi-çžktž.jpg
arac_er_asker.jpg
aram_tigran_cumbus.jpg
Arif Damar.jpg
arif+damar.jpg
Asiti-Baris.jpg
asiye-turhalli.jpg
asker_yuruyus_jandarma.jpg
avni-ozgurel-01.jpg
AVrupa Birliği Üzerine Yazılar - Demir Küçükaydın - Derleme - Kapak
Avrupa Merkezcilik Üzerine Yazılar
avrupabarisgrubu_basin.jpg
aydinlar_liberal.jpg
aydin_erdem.jpg
Aydın Dinçoğul
Ayhan Bilgen.jpg
ayhanbilgen_barismeclisi.jpg
ayna_turk_1eylul.jpg
Ayrılık-kuytu
Az Kaldı! - Türkiye'nin Linç Yapılmış ya da Linç'e Kalkışılmaş İdari Bölgeler Haritası
azizvatanresmi.jpg
azizvatanresmi.jpg
Azınlıklar Konusundu Yazılar
Aşiti - Barış
Çatı Ankara.jpg
Çatı Partisi Tartışmaları.jpg
Çtı Partisi Girişimi.jpg
Ömrümüzün taş çicekleri resim sergisi.jpg
Özgür Basın Susturulamaz.jpg
Özgür Gündem'e Yazılar (1992-92) Kapak
Özgürlük(Korkoro).jpg
Üçüncü Köxüz Sitesi
özgürlük ne zaman anne.jpg
Banksy!.jpg
Bansky'den
baris guvercini.jpg
barisgrubu_karsilama_ani.jpg
barisgrubu_otobus2.jpg
baris_kizi.jpg
Barış Gurubu.jpg
Barış İçin Vicdani Red Platformu.jpg
Barışın Tarihi.jpeg
basbug_dursuncicek.jpg
Bayram Balcı-Livan.jpg
bayramlar-kapak200.jpg
başkan ve hatice ana.JPG
büyük ortadoğu projesi ve sosyalist strateji
BDP'ye operasyon.jpg
bdp_logo.jpg
Belalı sularda: Ship to Gaza, sizi gözüm gibi sakınırım.
Berivan.jpg
Beşikçi Eleştirisi - Kitap Kapağı
Bill Of Rights
Bir Özgürlük Tutsağı Manuşyan.jpg
Bir Devrimcinin Teorik ve Politik Otobiyografisi
Bir yaşam.jpg
Birinci Dünya Barış Günü.jpg
Birlik mi Rekompozisyon mu Kapak
birlik-mi-kapak-on-yuz.jpg
Bizim Köy
bop-on-kapak.jpg
Buzu Kıran Yolu Açan
bıji kürd u kurdistan
canli_bomba_pelsin.jpg
canyucel.jpg
catipartisiilktoplantisi.jpg
catipartisiilktoplantisi.jpg
cati_partisi.jpg
cati_partisi.jpg
cati_partisi.jpg
cati_partisi_girisimi.jpg
Celali Söylenceler Kapak
Celali Soylenceler Kapak.jpg
Celali Soylenceler Kapakv2.jpg
Celali-Soylenceler-Kapak400.jpg
Celali-Soylenceler-Kapak400.jpg
cerkesler_kitap.jpg
Ceylan'dan Bize Kalan: Şahmeran
CHP-logo.jpg
chp_meclis_pankart2.jpg
Cingeneler.jpg
cizre-bohtan-beyi-bedirhan-direnis-ve-isyan-yillari-onkapak.jpg
Cumhuriyet_LR.jpg
Dağların ezgileri.jpg
Dönüşü olmayan yol.jpg
Dün Halep'çe, Bugün Kelepçe
Dünyanın Halleri Üzerine Denemeler
Demokratik Cumhuriyet.jpg
demokratik_acilim_kapatma.jpg
Denemeler
denemeler-kapak.jpg
denizesaldiri.jpg
denizesaldiri.jpg
Derleme 2009 - Murat Çakır
Dersim+ Barajlar.jpg
Dersim- Sabiha Gökçen.jpg
dersim-zorunlu iskan1.jpg
dersim-zorunlu iskan1.jpg
dersimkatliami1.jpg
devletulus.jpg
devletulus.jpg
Die Linke: Bir Başarı Hikayesi mi? kapak
Dikilmesi mümkün "İzmirli ırkçılar" heykel tasarımı
dilacarKucuk.JPG
dilekkurban.jpg
Dilsiz dengbej.jpg
dink_goktas_kitap.jpg
Dipnot Dergisi Üçüncü Sayı Kapak
Dipnot.jpg
Dipnot.png
disk_suleyman_celebi.jpg
Diyarbakır -TÜYAP.jpg
diyar_demokrasi_platformu1.jpg
Djembe
DK_MME_KapakKucuk.jpg
DK_MME_KapakKucuk_0_0.jpg
dogan-akhanli.jpg
Doğan Akhanlı
DSC04737.JPG
DSC04737.JPG
dtp_eylemi.jpg
dtp_logo.jpg
dtp_operasyon_tepki1.jpg
ecevit_baykal_ataturk.jpg
ecevit_baykal_ataturk.jpg
edip_cansever.jpg
ejder-kapani-46.jpg
ekinbelleten-1991.jpg
emmeline-pankhurst1.jpg
emper ve ırak umut.jpg
emperyalizm ve dünyanın katli
emperyalizm ve dünyanın katli(ırak)(yağlıboya resim)
emperyalizm ve umut(yağlıboya resim)
erdogan_akhanli_yazar.jpg
ergani.jpg
ermenhaf.jpg
Ermeni Sorunu Üzerine Yazılar - Kapak
Ermeni Soykırımı ve Toplumsal sorumluluk - Broşür Kapağı
Ermeni-Soykirimi-Koln.jpg
ermeniler_goc_tren.jpg
ermeniler_goc_tren.jpg
ermeniler_soykirim_ciftciyan.jpg
ermeni_saykirim1.jpg
ermeni_tehcir.jpg
ermeni_tehciri_tren.jpg
ermeni_tehcir_TE.jpg
ernesto_che_guevara_x1.jpg
etha-20100708-envali-metruke-00_ext.jpg
Evrim ALATAŞ..jpg
evrim_alatas.jpg
evrim_alatas_amed.jpg
Eyüp Sultan Konuşması
Ezidilik.jpg
Ezidilik.jpg
Ezilenlerin Pedagojisi.jpg
fahri petek.jpg
fahri-pet...jpg
Ferhat Tunç-söyleşi.jpg
Ferit öngören.jpg
fft23mm135497.jpg
fileme.jpg
filizkocali_gunluk.jpg
friedrich-nietzsche-paul-ree-lou-andreas-salome.jpg
Gayda-Istanbul-Gayda-Istanbul-CD__20246271_0.jpg
GÖÇMENLER.jpg
gösteri.jpg
gözler bakışlar
Gözler ve Bakislar(yağlıboya resim)
güler zere.jpg
Günay- Gerilla.jpg
Günay-Murat Karayılan.jpg
Günümüz anti-demokrat kemalist evlerini bu kadar farklı ve bu kadar baştan çıkarıcı yapan nedir?
Günlük Gazetesi Çok Dilli Manşet
Geçiş Programı Üzerine Kapak
Gece Kelebeği.jpg
gecmisle_hesaplasma_kitap.jpg
gencaygursoy_husnuondul.jpg
gencdal_ceber_kursun.jpg
gerilla_bahar.jpg
gerilla_cozum_avrupa.jpg
gerilla_durbun.jpg
GetAttachment.aspx.jpg
GetAttachment.aspx.jpg
GetAttachment.aspx.jpg
Globalızatıon
grupyorum.jpg
guler-zere.jpg
GulerZere-hstn20090708-51.jpg
guler_zere_afis.jpg
gunluk_22agustos.jpg
gunluk_24_04_2010_s.jpg
gunluk_kapatma_kocali.jpg
gunluk_logo.jpg
gzerehapis.jpg
Hafız Esad.jpg
Haiti.jpg
Hakan Akçura-söyleşi.jpg
hakantahmaz_ayseltugluk.jpg
hakkari_cumhuriyet_yuruyusu.jpg
Halil Savda
Halil Uysal.jpg
Halil Uysal.jpg
haliluysaldag_1_.jpg
haliluysaldag_1_.jpg
Hasan_Cami_-_Fas.jpg
hasan_cemal_apemusa.jpg
hasan_cemal_ismetb.jpg
Hatalı Mantık
Hayat Atölyesi.jpg
Hüseyin Çelebi.jpg
Hüznün Akordu
hdinkcadde.jpg
Her dağın gölgesi Deniz'e düşer.jpg
Hevjin.jpg
hewler_gazeteci_osman.jpg
hicri_arapfoto.jpg
Hikmet Kıvılcımlı Elazığ Cezaevinde Mahalli Kürt Kıyafetiyle
Homofobi.jpg
honduras.jpg
Hrant için.jpg
Hrant ve 1915.jpg
Hrant- Doğum günü.jpg
ibadet_inanc.jpg
idamlar-iran.jpg
ihd_tihv_fincanci_turkdogan.jpg
ihsanfetahiyan_iran_idam.jpg
ihsanfetahiyan_pjak_iran.jpg
ilan.jpg
ilkmeclis_anayasa.jpg
ilmanifesto_manset.jpg
images.jpg
imrali_salon.jpg
ingmar_bergman_yonetmen_s.jpg
islam ve sol.jpg
istanbul_baris_mitingi_kitl.jpg
işçiler ve önderleri-1(yağlıboya resim)
işçiler ve önderleri-2(yağlıboya resim)
işçiler ve önderleri-2.jpg
işçiler ve önderleri.jpg
Jamanak.jpg
James_Joyce.jpg
James_Joyce.jpg
Jan Valtin.JPG
Jan Valtin.thumbnail.JPG
Jî bo Hefîz Ebdûlrıhman û rojmanegeriya cîhané/ Hefiz Abdulrahman ve Dünya basın emekçileri için
jitem_belge_jandama.jpg
Jı bo bıdarvekırına xortên Kurd...( İdam edilen Kürt gençleri için...)
Jın,Jiyan,Azadi/ Nisa,Heyat,Hürriyet/ Kadın,Yaşam,Özgürlük
Kadri Gökdere
Kadın Soruşturması.jpg
Kadın Soruşturması.jpg
kadına bakış
Kadına Bakış(yağlıboya resim)
Kapak - Emvali Metruke
Kapak---Ocalana-Mektuplar.jpg
kapak-onyiloncesi400.jpg
kapak.jpg
kapak.jpg
kapak300.thumbnail.jpg
kapaksanat.jpg
kapak_0.jpg
karayilanbasin5.jpg
karayilan_filizkocali.jpg
kardelen.jpg
kardesist.jpg
Kasabalılar-Kapak
katliam_halepce.jpg
kawa-nemir.jpg
kayit-olunmamis-soykirimistanbul-eylul-1955-vasilis-kiratzopulos.jpg
Kaypakkayakapak
Kayıt dışı bir isyan.jpg
kazimkoyuncu.jpg
Küçük İskender.jpg
Kültür Üzerine Yaazılar - Kapak
Küreci Anması Afiş
kürt'lük
KCK-Karayılan
Kelepce.jpg
kelepce1.jpg
KemalistEvler.jpg
Kemalizm Stalinizm ve Türk Solu - Kapak
Kemalizm Stalinizm ve Türk Solu - Kapak
Kemalizm ve Askeri Bürokratik Oligarşi Üzerine Yazılar Kapak
keyman_gulec.jpg
kilaman.jpg
kilisecami.jpg
komplokapakkucuk.jpg
koxuz-duz-golgeli.gif
kresim.jpg
kultur-kapak.jpg
Kurban.jpg
kurdocul1.jpg
Kurt-Hareketi-kapak200.jpg
kurttvleri_medtv.jpg
Kıvılcım Gazetesinde Yayınlanmış Yazılar
Kıvılcımlı Üzerine YŞazılar Kitabı Kapağı
Kıvılcımlı Sempozyumunda Servet Ziya Çoraklı Bildiri Sunarken
Kızıl Afiş
La prison.jpeg
latchodromez01.jpg
Latin Amerikanın Kesik Damarları.jpg
Lawij / Hida/ Ağıt
Lawij.JPG
Lenin
levi_straus.jpg
Levon Ekmekciyan
lewis_hine_phot_nyc_empire.jpg
liberation_tigers_of_tamil_eelam.gif
logo.gif
logo.png
louise-michel.jpg
Ltte_emblem.jpg
luqman_ahmed_.jpg
LWtc0504.jpg
maden-iscileri-destek.jpg
maden_iscileri_yeralti.jpg
Madimak.jpg
Madteos Sarkisyan.jpg
Mahmut Baksi.jpg
Manifesto_benedict_xvi.png
Manukyan
manusyan kitap.jpg
manusyan.jpg
manusyan_resim.jpg
Marksisit Demokrasi Teorisine Katkı
Marksizm 2010 Afis
Marksizmde Yapı ve Özne Sorunu - Kapak
Marksizmin Marksist Eleştirisi Kapağı Küçük
Marksizmin Marksist Eleştirisi İkinci Basık - Kapak
Marksizmin ve Sosyalizmin Sorunları Üzerine Yazılar - Kapak
Mascha kaleko.jpg
Matruşka'larda Tarih Bulmak..
mayin.jpg
mayin.jpg
mayžs68-a...jpg
Medya.jpg
Mehmet Güler-KCK.jpg
mehmet_uzun.jpg
mehmet_uzun.jpg
Mem û Zîn
Metin Küreci anması
metin2.jpg
metinyegin_01.jpg
Mevsimlik işçiler.jpg
michel_foucault.jpg
mindit.png
MSF+Logo.jpg
msf.jpg
msflogo.jpg
muma.jpg
Mumia Ebu Cemal
musa_anter.jpg
Musa_anter_.jpg
muzsesleri.jpg
muzsesleri.jpg
Necdet Adalı.jpg
Newroz
Newroz.jpg
Newroz.jpg
Newroz.jpg
newroz_250x0.jpg
news.gif
newspapers_medya.jpg
nisanyan1.jpg
nisanyanevi.jpg
nobel_liderler_s.jpg
Nure- Nora.jpg
olume-kil-payiermeni-soykirimindan-kurtulmus-birinin-anilari-hampartsum-citciyan.jpg
Omayra.jpg
Ongözlü Köprü.jpg
Onnik ve oğlu ara.jpg
op-denklem.jpg
Orhan Pamuk
Oscar Wilde.jpg
otekitarih-seyhsait1.jpg
Otobiyografi-Kapak.jpg
otobiyografik-yazilar-kapak.jpg
ozevin_ozdemirler.jpg
ozgurgundem_site_sansur.jpg
Paramaz Darağacında
Penguen'in yaptığı ve -ne yazık ki- asla yapmayacağı kapak
Penguen- Irkçı Kapak.jpg
pera_spor_klubu_taksim_standinda.jpg
Perperok.../ Kelebek...
Perperok.jpg
peternorman_atlet.jpg
picasso.jpg
picture-1
picture-10
picture-11
picture-12
picture-13
picture-14
picture-15
picture-16
picture-18
picture-19
picture-2
picture-20
picture-21
picture-22
picture-24
picture-25
picture-26
picture-27
picture-28
picture-29
picture-3
picture-30
picture-31
picture-32
picture-33
picture-4
picture-5
picture-6
picture-7
picture-8
picture-9
pinar.png
PKK.jpg
Porén te/ Saçların
Poren te- Saçların.jpg
Q04.jpg
qijikares2ğğ.jpg
Qijıka Reş.jpg
qırıka reş.JPG
reklamin_dili_b.jpg
Rekompozisyonkk.jpg
Rekompozisyonkk.jpg
resim.jpg
Resim2.png
Roj TV.jpg
Roj Tv.png
roni.jpg
Rosa - Özgürlüğün Bedeli
Rosa Luxemburg, Özgürlüğün Bedeli
Rosa Luxemburg.jpg
Sacayak dergisi Sayı 8
Sacayak dergisinin 11. sayısı
Sacayak, Sayı 3
Sacayak, Sayı 4
Sacayak, Sayı 6
sacayak2.jpg
Sacayak_Sayi10_Sayfa 1_5cm.jpg
Sacayak_Sayi12_Kapak.jpg
Sacayak_Sayi_05_Kapak.jpg
Sacayak_Sayi_09_Kapak.jpg
Saidi Kurdi-Son Derviş.jpg
saitfaik.jpg
sakine ana.jpg
salihzezgin.jpg
Sarkis Çerkezyan.jpg
Sarkis H-1.JPG
Sarkis ve Doğan
sarkis.jpg
Sarmaşık.jpg
sartre.jpg
savunma_kapitalistuygarlik.jpg
Sayı 54
sazai sarıoğlu.jpg
Sazak'ın Dikenleri
süryaniler.jpg
senci.jpg
senci.jpg
Serhedo ve Gerilla
serif_gencdal_kandil_s.jpg
serturkm.jpg
sevahir_bayindir_yarali.jpg
Sevan nişanyan.jpg
seyit rıza.jpg
Sezen Aksu-Kürt Açılımı.jpg
Shantel.jpg
Ship to Gaza: I have eyes only for you!
sol_cati_partisi2.jpg
Sor (kırmızı)
sorayayi_taslamak.jpg
Sosa.jpg
Sosyalizm Nedir? Kitap kapağı
stalin.jpg
Surp Giragos Ermeni Kilisesi.jpg
SURP%2~1.JPG
suryaniler_toplumu.jpg
sylvia-plath.jpg
Sırrı Süreyya Önder.jpg
taraf-gazetesi.jpg
tas-atan-cocuk.jpg
Taş Atan Çocuklar
Taşhoran Kilisesi.jpg
Türk Solu'nun İzinden Gittiği Gelenek: Naziler
Türkiye: 98 - Almanya: 0
tbmklein2.jpg
Tehcir.jpg
tersinden kemalizm.jpg
Teslim Ol!
thumb4073.jpg
Tigran Zaven photo.jpg
Tigran Zaven photo.jpg
Tigran Zaven, Digran Zaven
Toplum ve Kuram.jpg
Toplum_ve_Kuram.jpg
toprak_empati.jpg
Troçki.jpg
tuncboyaciyan.jpg
Turkey-ruins-FE05-wide-horizontal.jpg
Uçurtma Gerilla.jpg
ucuncu-koxuz1024.jpg
ugurkaymaz_cocuk.jpg
uludere-8mart.jpg
Unbenannt-2.jpg
van_mazot_iskence.jpg
Varlik Vergisi Kitap Kapagi
varlikver400.jpg
Vedat Kurşun.jpg
vedatturkali.jpg
vedat_kursun_azadiya_welat.jpg
Veysi sarısözen.jpg
Walter Benjamin.jpg
wwwresimmaxnet-top-oynayan-horozlar.jpg
x-golgeli
Xmas beginning and traditions
Yabancı
Yanılsama(yağlıboya resim)
Yargıtay neden mi Pınar'a düşman?
Yargıtay Neden mi Pınar'a Düşman?
yasamagaci136.jpg
yasamagaci136.jpg
yasarjem1.jpg
yasarkemal.jpg
yazar_migirdic.jpg
Yaşam Ağacı Derneğinin Afişi
Yeni Kıbrıs Partisi.jpg
yilmaz-guney-.jpg
yilmaz-guney.jpg
yukselgenc_nukhetsirman.jpg
yusuf.jpg
zarakolu_onderoglu.jpg
Zeki_Okten_by_ozgurcanakbas.jpg
Zeyneb_Celaliyan.jpg
Zeyneb_Celaliyan.jpg
Zeynel Ergin.jpg
zeynep_celaliyan2.jpg
zeynep_celaliyan2.jpg
Ziya gökalp lisesi.jpg
Şerzan Kurt.jpg
Şivanê_Kurmanca_kapak_as.jpg
İçerden.jpg
İdam Edilen Ermeni Sosyalistler
İHD ve TİHİV.jpg
İHD.jpg
İkince Köxüz sitesinin görünüşü
İkinci Köxüz Sitesi
İlk Köxüz sitesinin görünüşü
İslamda Kayıp Gerçek - Kapak
İttihat et.jpg
Choose an image already existing on the server if you do not upload a new one.
-or-
Upload Image:
Image title:
The title the image will be shown with.
Related Links
Links are stored as part of the
links management feature
. Monitoring and dead link detection are centrally managed from there.
To add more links, just click "Preview" to add another blank row. To remove a link from this article, just blank out its URL field or check the Delete box.
If you blank out the title but leave the URL, then the system will suggest a title for you. The Weight allows you to determine the order in which links are displayed; lower numbers float to the top.
URL
Başlık
Ağırlık
Sil
-5
-4
-3
-2
-1
0
1
2
3
4
5
-5
-4
-3
-2
-1
0
1
2
3
4
5
Günlük iletisi:
Diğer yazarların sizin düşüncelerinizi anlaması için burada yaptığınız eklemelerden veya değişikliklerden bahsedin.
Yazarlık seçenekleri
Yazan:
Misafir
için boş bırakın.
Yazıldığı tarih:
Biçimi:
2009-05-10 18:58:42 +0000
. Zaman olarak gönderme zamanını kullanmak için boş bırakın.
Yayınlama seçenekleri
Yayında
Ana sayfaya yükselt
Listelerin üzerinde kalıcı
Yeni sürüm yarat
