Bugün barış adına yapılacak olan bir tören, dünyada şekillenmeye başlayan yeni bir kutuplaşmanın habercisi olmaya aday görünüyor. Nitekim Nobel Barış Ödülü töreni her yıl olduğu gibi bu yıl da dinamitin mucidi Alfred Nobel’in anısına 10 Aralık’taki ölüm yıldönümünde düzenlenecek. Ancak bu yıl ödülün Çin’de 11 yıl hapis cezasına çarptırılan ve halen tutuklu bulunan insan hakları savunucusu Liu Şiaobo’ya verilecek olması, Pekin yönetimini harekete geçirdi.

Törene kısa bir süre kala Çin, ödül törenini boykot ederek, davete katılmayacaklarını açıkladı. Çin Dışişleri Bakanlığı, Pekin Yönetimi’nin boykot kararına birçok ülkeden destek geldiğini belirtiyor. Kazakistan, Kolombiya, Tunus, Irak, İran, Vietnam, Afganistan, Venezüella, Filipinler, Mısır, Sudan, Küba, Fas ve Ukrayna da Çin’e destek vererek boykota katılan diğer ülkeler arasında yer aldı.

Çin Dışişleri Bakanlığı Şiaobo’nun ödüle layık görülmesini sert sözlerle eleştirdi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Jian Yu, “Nobel Komitesi üyelerine, kendilerinin bir komedi oyununun rejisörleri ve oyuncuları olduklarını söylemek istiyorum” şeklinde konuştu. Yu, Nobel Komitesi üyelerinin, tutuklu bulunan bir suçluya ödül vererek yasaları ihlal edenlere ve suçlulara açıkça destek verdiğini öne sürerken; Nobel Enstitüsü Başkanı Geir Lundestad ise Norveç’in başkenti Oslo’da düzenlenecek Nobel Barış Ödülü törenine davet edilen ülkelerden 44’ünün katılım göstereceğini açıkladı.

Tutuklu bulunan Liu Şiaobo’nun ve ailesinin ise dış dünya ile bağlantısı kesilmiş durumda. Şiaobo’nun eşi Liu Şia ev hapsinde tutuluyor ve eşi adına ödül törenine katılmasına izin verilmiyor. Yine Şiaobo’nun arkadaşları da ev hapsinde tutuluyor. Çinli muhalif ve insan hakları aktivisti Liu Şiaobo, Çin’de daha fazla özgürlük ve demokrasi talep eden ve “2008 Şartı” olarak adlandırılan belgeyi imzalayan aktivistler arasında yer alıyor. Ülkede tek parti yönetiminin bitmesi gerektiğini savunan Şiaobo, 2009 yılında 11 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

Nobel ödülleri İsveç tarafından verilirken; sadece barış dalındaki jüri Norveç’te. Özellikle Nobel Barış Ödülü, her yıl olumlu ya da olumsuz yönde en çok konuşulan dal oldu ve olacağa benziyor. Barış Ödülü’nü kazanan kişi, biraz da Batı’nın ‘çözmek’ istediği sorunlarla ilgili kişiler oluyor. Muhalif kişiye verilen ödülle, söz konusu ülke uluslararası düzeyde uyarmayı amaçlıyorlar. Ancak bu kez uyarılmak istenen ekonomik gücüyle ABD’nin canını sıkmaya başlayan Çin olunca, anti-ABD bloğu yeni bir kutup olarak toparlanmaya başladı. Ödül bahane, yeni kutuplar şahane...

aykol267@gmail.com