Canlı ve cansız doğanın hareket yasalarını kavramak için doğa bilimlerindeki okumaların bir yan ürünü, enerji ve ekoloji sorunlarına yoğunlaşmam oldu. Yetmişli yılların ortalarında bu konularda henüz ne bir sosyal hareket vardı, ne de gelişmiş bir literatür. Hele Türkiye'de faşistlere karşı mücadelenin insanların gündemindeki esas sorun olduğu bir dönemde bunlara karşı en küçük bir ilgi bile bulunmadığından bu konudaki düşüncelerim tamamen kişisel bir çerçevede oluşuyordu.

Buraya kadar "Diyalektik Materyalizm" veya "Marksist Felsefe" denen bağlamda ele alınan konuları, diğer Politik ve Tarihsel Maddeciliğe ilişkin çalışmaların yanı sıra, bir tür hobi gibi, bir tür yan uğraş gibi götürüyordum.

Buraya kadar, daha ziyade Diyalektik Mantık'tan, bilginin ve düşüncenin hareket yasaları ile ilgili çalışmaların sonuçlarından söz ettik.

... rastlamayacaksın yabanıl Poseidon'a

Geçenlerde Almanya'da Alman ZDF televizyon kanalının düzenlediği "Almanların en iyisi" adlı programda Marx, Adenaur ve Luther'in ardından üçüncü geldi. Bunu bir çok sosyalist önemli bir zafer olarak gördü. Eğer Marks birinci gelseydi, ki uzun süre de önde götürdü, sosyalistler bunu da bir zafer olarak kutlayacaklar ve bundan gurur duyacaklardı.